Skip to content

Dicționar

dictionar.vorbireabanatana.ro

  • Dictionar grai banatean
    • A
    • B
    • C
    • D
    • E
    • F
    • G
    • I
    • J
  • Dictionar grai banatean de campie

Categorie: B

BANCROŢI (s.m., pl. şi adj.)

B

falimentari

Your browser does not support the audio element.

BANCROT, BANCROTĂ, BANCROȚ, BANCROTE (adj.)

B

falit, ruinat, distrus

Your browser does not support the audio element.

BANCĂ, BĂNȘI (s.f.)

B

bancnotă

Your browser does not support the audio element.

BANCĂ, BĂNȘI (s.f.)

B

bancă pentru tranzacții monetare

Your browser does not support the audio element.

BANC, BĂNȘI (s.n.)

B

masă de lucru

Your browser does not support the audio element.

BANC, BANCURI (s.n.)

B

poantă, snoavă

Your browser does not support the audio element.

BANC(s.n.)

B

tot potul la jocul de cărți

Your browser does not support the audio element.

BANBAN (adv.)

B

întuneric

Your browser does not support the audio element.

BANAT/BĂNAT (s. propriu, defectiv de pl.)

B

(Regiunea) Banat

Your browser does not support the audio element.

BANANĂ, BANANIE (s.f.)

B

banană

Your browser does not support the audio element.

BANAL, BANALĂ, BANALI, BANALE (adj.)

B

bănesc, în bani

Your browser does not support the audio element.

BANABZEGER (s.m.)

B

picher

Your browser does not support the audio element.

„strânje bani albi prântru dzâle negre“

B

fă economii atunci când ai posibilitatea fiindcă îți vor folosi la nevoie

Your browser does not support the audio element.

„nu fașe niși doi bani/nu dai niși un ban pră iel“

B

om fără valoare

Your browser does not support the audio element.

„căpiță dă bani”

B

bani mulți, o grămadă de bani

Your browser does not support the audio element.

„banu-i ochiu dracului”

B

zicală privind lăcomia de bani, care te duce în păcat

Your browser does not support the audio element.

„bani proști“

B

bani din metale neprețioase și bancnote

Your browser does not support the audio element.

„bani gata“

B

bani în numerar

Your browser does not support the audio element.

„bani curați/bani munciți“

B

bani obținuți pe căi cinstite, prin muncă

Your browser does not support the audio element.

„bani buni“

B

bani din metale prețioase; profit curat/net

Your browser does not support the audio element.

„bani la grumadz“

B

șirag de monede din aur sau argint purtat de femei/fete în jurul gâtului sau pe piept

Your browser does not support the audio element.

„ban la ban traje“

B

omul bogat devine și mai bogat, spre deosebire de cel sărac

Your browser does not support the audio element.

„a umbla ca banu“

B

a circula mult

Your browser does not support the audio element.

BAN, BANI (s.m.)

B

ban, monedă

Your browser does not support the audio element.

BAN, BANI (în piept) (s.m.)

B

galbeni, salbă

Your browser does not support the audio element.

BALŢ, BALȚĂ/BALȚURI (s.n.)

B

laţ, lasou, belciug; ochi fals făcut prin înnodarea aței/sforii

Your browser does not support the audio element.

BALTUŢĂ, BALTUŢ (s.f.)

B

băltuţă

Your browser does not support the audio element.

BALTĂ, BĂLȚ (s.f.)

B

baltă, apă

Your browser does not support the audio element.

BALONAT, BALONATĂ, BALONAŢ, BALONACE (adj.)

B

abdomen umflat de la gaze

Your browser does not support the audio element.

BALON, BALOANIE (s.n.)

B

damigeană

Your browser does not support the audio element.

BALMAȘ/BALMOȘ, BALMUȘ (s.n.)

B

mâncare ciobănească din caș dulce fiert în lapte dulce, cu puțină făină de porumb pentru a se îngroșa; amestec

Your browser does not support the audio element.

BALIGĂ, BĂLIJI (s.f.)

B

baligă; molâu, lipsit de energie și de inițiativă

Your browser does not support the audio element.

BALIE (s.f.)

B

bale

Your browser does not support the audio element.

BALIAGARI, BALIAGARIE (s.n.)

B

bălegar

Your browser does not support the audio element.

BALBĂRĂ, BALBĂRI (s.f.)

B

flacără, vâlvătaie

Your browser does not support the audio element.

BALĂ, BALE (s.f.)

B

bale, spume la gură; salivă care se prelinge din gură

Your browser does not support the audio element.

BALAURE, BĂLAURI (s.m.)

B

balaur

Your browser does not support the audio element.

BALAŞALĂ, BALAŞELI (s.f.)

B

joacă, zbenguială prin apă la scăldat

Your browser does not support the audio element.

BALAOR/BALAORE, BALAORI (s.m.)

B

zmeu (din hârtie) pe care copiii îl fac să plutească în aer (în bătaia vântului)

Your browser does not support the audio element.

BAL, BALURI (s.n.)

B

balot; spectacol

Your browser does not support the audio element.

BAJIOCURĂ, BAJIOCURI (s.f.)

B

batjocură, poreclă

Your browser does not support the audio element.

BAIȚ (s.n.)

B

compoziție în care se ține carnea pentru frăgezire; vopsea pentru lemn, metal, tăbăcărie

Your browser does not support the audio element.

BAIRAM, BAIRAMURI (s.f.)

B

petrecere

Your browser does not support the audio element.

BAIO (negaţie)

B

nu, nu vreau

Your browser does not support the audio element.

BAIO (adv.)

B

nicidecum, exclus

Your browser does not support the audio element.

BAILOG (s.n.)

B

adaos, pană

Your browser does not support the audio element.

„nu îl mai țân baierele”

B

nu mai poate, nu mai e în stare

Your browser does not support the audio element.

BAIERĂ, BAIERE (s.f.)

B

împletitură de lână colorată, cusută cu amândouă capetele de partea deschisă a traistei; ață împletită cu care se leagă șorțul în jurul corpului; haină luată pe umeri şi susţinută de un şnur legat peste piept; cheotoare

Your browser does not support the audio element.

BAIER, BAIERE (s.n.)

B

toarta sau mânerul găleţii; obiect atârnat de gât, pandativ, amuletă, legătură

Your browser does not support the audio element.

BAIE (s.f.)

B

loc de extracţie a unui minereu, mină; spălare

Your browser does not support the audio element.

BAICĂ, BĂIȘI (s.f.)

B

apelativ folosit de nepoți pentru bunica lor (în semn de afecțiune); maică; moaşă de buric, moaşă de neam

Your browser does not support the audio element.

BAIBUOC, BAIBUOCURI (s.m.)

B

închisoare, temniță

Your browser does not support the audio element.

BAIANIET, BAIANIECE (s.n.)

B

baionetă

Your browser does not support the audio element.

BAIA (s.m.)

B

nenea

Your browser does not support the audio element.

BAI AȘA (adv. de mod)

B

așa, așa este

Your browser does not support the audio element.

„nu-i bai”

B

nu-i nicio problemă, nu-i nimic, a fost bine

Your browser does not support the audio element.

„îi un bai”

B

este o problemă, un necaz

Your browser does not support the audio element.

„hibă-n bai”

B

nu-i nimic, nu e nici o afecțiune

Your browser does not support the audio element.

BAI, BAIURI (s.n.)

B

necaz, problemă, supărare, boală, suferință; defect, defecțiune

Your browser does not support the audio element.

BAGSAMA, BAGSAMĂ (adv.)

B

bag de seamă, probabil, cred că

Your browser does not support the audio element.

BAGRIN, BAGRINI (s.m.)

B

salcâm

Your browser does not support the audio element.

BAGIN, BAGINI (s.m.)

B

migdal

Your browser does not support the audio element.

BAGIE (s.m.)

B

termen prin care femeile se adresează bărbatului iubit

Your browser does not support the audio element.

BAGE, BAGI (s.m.)

B

nene, ceace

Your browser does not support the audio element.

BAGĂ BOALGE (loc. vb., I, intranz.)

B

a întarâta

Your browser does not support the audio element.

BAG DĂ SEAMĂ (adv.)

B

cred că

Your browser does not support the audio element.

BAG DĂ SAMA (loc. adv.)

B

mi se pare că

Your browser does not support the audio element.

BAFONT (s.n.)

B

băţ cu măciulie purtat de mire pe durata nunţii, însemn de mire; însemn de şefie a vătafului la colindat

Your browser does not support the audio element.

BADLE (s.f. pl.)

B

găluște, mâncare din făină de porumb

Your browser does not support the audio element.

BADANE, BĂDĂNII (s.f.)

B

cadă mare, cu doagele necurbate, folosite pentru comina (borhotul) de fructe. este mai largă la gură ca sub presiune să nu se spargă patul șă să răsufle comina; (fig.) femeie grasă

Your browser does not support the audio element.

BA-DA (adv.)

B

aşa este, confirm

Your browser does not support the audio element.

BACUI, BACUIESC (vb., IV, tranz.)

B

a băcui

Your browser does not support the audio element.

BACSAMA (adv.)

B

poate că, cred că, probabil, după cât se pare, pe semne că

Your browser does not support the audio element.

BACLAVIE (s.f.)

B

baclava

Your browser does not support the audio element.

BACIU, BACI (s.m.)

B

nenea

Your browser does not support the audio element.

BACIȚĂ, BACIȚĂ (s.f.)

B

cursă de prins șoarecii și șobolanii

Your browser does not support the audio element.

BACIȘCIE, BACIŞCI (s.f.)

B

loc bătut/bătătorit/neted, teren nivelat

Your browser does not support the audio element.

BACIȘCE, AVEBACIȘCE ÎN LOCUL

B

a fi prezent mai mereu în acel loc.

Your browser does not support the audio element.

„nu-l măi bace”

B

nu-l mai lovi

Your browser does not support the audio element.

„Dumnedzău nu bace cu boata”

B

zicală – Dumnezeu nu pedepsește fizic, ci spiritual

Your browser does not support the audio element.

„copiii să bat și să-mpacă”

B

copiii se ceartă și se-mpacă

Your browser does not support the audio element.

„bată-l norocu”

B

urare pentru a avea noroc

Your browser does not support the audio element.

„bată-l crușia”

B

blestem pentru a fi pedepsit de puterea crucii

Your browser does not support the audio element.

„bace-o-n gură ca pră coasă”

B

admonestarea unei soții necinstite

Your browser does not support the audio element.

„bace-o, Doamne!”

B

blestem ca Dumnezeu să o pedepsească

Your browser does not support the audio element.

„bace vântu”

B

suflă vântul

Your browser does not support the audio element.

„bace toaca”

B

în timpul Postului Paștelui se bate toaca în locul clopotelor

Your browser does not support the audio element.

„bace piparcă în piuă cu maiu”

B

a pisa cu pisălogul ardeiul uscat pentru boia

Your browser does not support the audio element.

„bace nușilii”; „bace nucu’”

B

îl scutură de nuci

Your browser does not support the audio element.

„bace la ușă”

B

ciocănește/bate la ușă

Your browser does not support the audio element.

„bace coasa”

B

ascute coasa

Your browser does not support the audio element.

„bace chimeșâli cu maiu”

B

a scoate murdăria din țesături prin lovituri

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bacie gura (dafecia)“

B

a încerca să convingi pe cineva, vorbind mult (dar fără succes)

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bacie curu”

B

a se lovi la fund, în semn de dispreț față de interlocutor

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bacie capu (cu șeva)“

B

a fi preocupat de rezolvarea unei probleme mai dificile

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bace jioc”

B

a batjocori

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bace capu să învețe”

B

a se strădui să învețe

Your browser does not support the audio element.

„a-i bacie șiasu cuiva“

B

a-i sosi cuiva momentul morții (sau al sfârșitului unei ilegalități săvârșite până atunci)

Your browser does not support the audio element.

„a să bacie pră piept“

B

a se lăuda, a-și atribui public anumite merite (reale sau fictive)

Your browser does not support the audio element.

„a bacie zvonu-n dungă“

B

a trage clopotul bisericii sacadat, cu întreruperi, pentru a semnaliza un pericol

Your browser does not support the audio element.

Navigare în articole

Articole mai vechi
Articole mai noi

Dictionar grai banatean

A (1395)
B (1140)
C (2611)
D (500)
E (0)
F (72)
G (158)
I (0)
J (0)