Skip to content

Dicționar

dictionar.vorbireabanatana.ro

  • Dictionar grai banatean
    • A
    • B
    • C
    • D
    • E
    • F
    • G
    • I
    • J
  • Dictionar grai banatean de campie

„nu-ț băga nasu ungie nu-ț fierbie oala“

B

nu te amesteca în chestiuni care nu te privesc

Your browser does not support the audio element.

„nu băga dă samă”

B

nu da importanță, nu pune la suflet

Your browser does not support the audio element.

„ce-ai băgat în jioc, acum jioacă cum țî să cântă“

B

asociat fiind cu alții e necesar să accepți și voința lor

Your browser does not support the audio element.

„baji dă vină”

B

învinovățești

Your browser does not support the audio element.

„bagă/băga dă samă/bagsama” (loc. subst.)

B

fii atent, atenţie!

Your browser does not support the audio element.

„a-ș băga mințâlii-n cap”

B

a se cuminți, a acționa cu mai multă precauție (mai ales în urma unor eșecuri), a îşi reveni la realitate

Your browser does not support the audio element.

„a-ș băga dracu coada“

B

a interveni neînțelegeri între prieteni

Your browser does not support the audio element.

„a să băga pră supt pielea cuiva“

B

a încerca/reuși să obții încrederea cuiva prin flatare/corupție etc. pentru a-ți atinge, ulterior, țelurile proprii

Your browser does not support the audio element.

„a să băga lupiia (lăcomia) în om“

B

a deveni avid de îmbogățire (prin efort sau prin corupție)

Your browser does not support the audio element.

„a să băga la marve”

B

a merge să hrănească vitele

Your browser does not support the audio element.

„a să băga în samă”

B

a-și da importanță

Your browser does not support the audio element.

„a să băga în jioc“

B

a intra ca dansator în hora satului – organizată duminica și în sărbători legale – semn că băiatul e de însurat și fata de măritat

Your browser does not support the audio element.

„a să băga dă gazdă“

B

a se înregistra în cartea funciară ca proprietar pe averea imobilă

Your browser does not support the audio element.

„a să băga ca musca-n curu calului”

B

a se amesteca în ceva ce nu te privește

Your browser does not support the audio element.

„a nu pucea băga mințâlii-n cap cu tolșeriu“

B

a nu putea instrui pe cineva cu forța sau în lipsa aptitudinilor corespunzătoare

Your browser does not support the audio element.

„a băga pumnu-n gura cuiva“

B

a reduce pe cineva la tăcere prin mijloace coercitive

Your browser does not support the audio element.

„a băga oilii-n brândză“

B

a înțărca mieii (separându-i de mamele lor) și a începe mulsul oilor pentru a se prepara brânză

Your browser does not support the audio element.

„a băga mânilii până-n coacie“

B

a se implica mult într-o afacere necinstită

Your browser does not support the audio element.

„a băga la răcoare pră șineva“

B

a aresta și condamna pe cineva la închisoare; a contribui la condamnarea la detenție a cuiva

Your browser does not support the audio element.

„a băga jinere-n casă“

B

a aduce părinții fetei, după nuntă, pe ginere în casa lor

Your browser does not support the audio element.

„a băga în samă pră șineva”

B

a acorda multă atenție cuiva, a fi curtenitor față de cineva

Your browser does not support the audio element.

„a băga în brâgle”

B

a te întovărăși

Your browser does not support the audio element.

„a băga în boală”

B

a scoate din minți, a provoca

Your browser does not support the audio element.

„a băga grâu-n sași”

B

a introduce grâul în saci

Your browser does not support the audio element.

„a băga dă samă“

B

a observa, a fi foarte atent la ceea ce (va) face

Your browser does not support the audio element.

„a băga bâce-n roată“

B

a sabota o acțiune; a se împotrivi (mai ales prin intrigi) derulării unui eveniment

Your browser does not support the audio element.

„a băga ață-n ac”

B

a introduce ața în ac

Your browser does not support the audio element.

„a avea grijă cu șine baji în brândză”

B

a fi atent cu cine te întovărășești

Your browser does not support the audio element.

„a (să) băga hâra/potca întră oameni“

B

a se isca neînțelegeri

Your browser does not support the audio element.

„a (nu) băga mâna-n foc pentru șineva“

B

a (nu) garanta necondiționat spusele/moralitatea cuiva

Your browser does not support the audio element.

BĂGA, BAG (vb., I)

B

a băga, a introduce, a intra

Your browser does not support the audio element.

BĂGA (A SĂ), MĂ BAG (vb., I)

B

a se amesteca în ce nu-l privește

Your browser does not support the audio element.

BĂFEL, BĂFELURI (s.n.)

B

program, plan de lucru

Your browser does not support the audio element.

BĂDREAC, BĂDREACURI (s.n.)

B

măsuță cu sertar în care se păstrează scule

Your browser does not support the audio element.

BĂDIGANE, BĂDIGĂNII (s.f.)

B

ființă mare, uriaș, monstru

Your browser does not support the audio element.

BĂDÂNI, BĂDÂNIE (s.n.)

B

putină

Your browser does not support the audio element.

BĂDÂNI (s.n.)

B

vas de unt

Your browser does not support the audio element.

BĂDÂNI (s.n.)

B

tambur, sulul pe care se adună lanțul la fântână

Your browser does not support the audio element.

BĂDĂNOASĂ (s.f. pl.)

B

obiecte diverse păstrate în dezordine

Your browser does not support the audio element.

BĂDĂNIŢĂ, BĂDĂNIŢĂ (s.f.)

B

v. bădane

Your browser does not support the audio element.

BĂDANIE (s.f.)

B

vas din lemn folosit pentru depozitarea fructelor destinate fermentăriim are capacitate mare

Your browser does not support the audio element.

BĂDANE, BĂDĂNII (s.f.)

B

vas mic de lut pentru păstrat covăsâtu (iaurtul); cadă mare în care se pun strugurii (și prunele) la frământat; butie

Your browser does not support the audio element.

BĂCUI, BĂCUICĂ, BĂCUI, BĂCUIŞE (s.m.)

B

locuitorii de pe culoarul Cerna-Belareca

Your browser does not support the audio element.

BĂCHIE (s.f.)

B

boală, defect

Your browser does not support the audio element.

BĂCELE (s.f. pl.)

B

ciocanul și nicovala cu care se bate coasa

Your browser does not support the audio element.

BĂCEALĂ, BĂCELI (s.f.)

B

firele care se introduc prin urzitura unei stofe bătându-se cu vatalele; bătătură la țesutul pânzei

Your browser does not support the audio element.

BĂCĂRUȘĂ, BĂCĂRUȘĂ (s.f.)

B

clopoței sferici

Your browser does not support the audio element.

BĂCĂRUȘ, BĂCĂRUȘI (s.m.)

B

clopoței prinși la hamurile cailor

Your browser does not support the audio element.

BĂCARĂ (s.f.)

B

clopot mare (pentru oi)

Your browser does not support the audio element.

BĂBUȚĂ, BĂBUȚĂ (s.f.)

B

bătrână slabă

Your browser does not support the audio element.

BĂBURĂ (s.f.)

B

vâlvătaie, pălălaie

Your browser does not support the audio element.

BĂBOANIE, BĂBOANIE (s.f.)

B

baborniță, babă mare și puternică

Your browser does not support the audio element.

BĂBIȚAT, BĂBIȚATĂ, BĂBIȚAȚ, BĂBIȚACE (adj.)

B

cu ndigestie, cu greață

Your browser does not support the audio element.

BĂBIŢA, BĂBIŢĂDZ (vb., I, reflex.)

B

a face indigestie

Your browser does not support the audio element.

BĂBIȚA (vb., I)

B

a avea stomacul deranjat

Your browser does not support the audio element.

BĂBIT, BĂBITĂ, BĂBIŢ, BĂBICE (adj.)

B

moșit; îmbătrânit prematur

Your browser does not support the audio element.

BĂBIRI (s.m.)

B

porumb mic, pipernicit, babe

Your browser does not support the audio element.

BĂBI, BĂBI (s.m.)

B

miner, țigan aurar, zlătar

Your browser does not support the audio element.

BĂBI, BĂBESC (vb., IV)

B

a moși

Your browser does not support the audio element.

BĂBĂT (s. colectiv)

B

mulțime de babe

Your browser does not support the audio element.

BĂBĂLUCA, BĂBĂLUȘI (s.f.)

B

personaj imaginar cu care se sperie copiii mici când nu-s cuminți

Your browser does not support the audio element.

BĂBĂLUC (adv.)

B

(Expr. din băbăluc) demult, din vechime; din moși-strămoși

Your browser does not support the audio element.

BĂBALUC, BABALUȘI (s.n.)

B

din vechime, de demult, din trecut

Your browser does not support the audio element.

BĂ! (interj.)

B

măi!

Your browser does not support the audio element.

BAZNA (s. sg.)

B

rasă de porci

Your browser does not support the audio element.

BAZIN, BAZINE (s.n.)

B

rezervor pentru apă de ploaie

Your browser does not support the audio element.

BAZEN, BAZENURI (s.n.)

B

piscină, bazin

Your browser does not support the audio element.

BAZĂ, BAZE (s.f.)

B

siloz de cereale

Your browser does not support the audio element.

BAZĂ (var. BÂZUL) (s.f.)

B

joc de priveghi, care făcea parte din tradiţia de înmormântare

Your browser does not support the audio element.

BAZACONIE, BAZACONII (s.f.)

B

ciudățenii; vorbe, idei lipsite de seriozitate, pozne, glume

Your browser does not support the audio element.

BAX (s.n.)

B

cutie metalică

Your browser does not support the audio element.

BAUR, BAURI (s.m.)

B

ţăran

Your browser does not support the audio element.

BAUMAISTOR, BAUMAISTORI (s.m.)

B

meșter zidar

Your browser does not support the audio element.

BAUDIRECTOR, BAUDIRECTOR (s.m.)

B

director al unor lucrări de construcţie

Your browser does not support the audio element.

BAUCĂ, BĂUŞ (s.f.)

B

bolovan de râu mare şi greu care se poate manevra numai cu o pârghie

Your browser does not support the audio element.

BAU-BAU (s.m.)

B

spirit rău din lumea basmelor

Your browser does not support the audio element.

BAU! (interj.)

B

bau!

Your browser does not support the audio element.

BATJIOCURĂ (s.f.)

B

poreclă, supranume

Your browser does not support the audio element.

BATCĂ, BATCHE (s.f.)

B

opincă cu vârful rotund (precum al sandalelor)

Your browser does not support the audio element.

BATCĂ (s.f.)

B

treapta scării

Your browser does not support the audio element.

BATCĂ (s.f.)

B

cursă pentru șobolani

Your browser does not support the audio element.

BATĂR (var. BATARAŞ) (adv.)

B

chiar dacă, cu riscul, măcar, barem; cel puțin, măcar

Your browser does not support the audio element.

BATĂ-CE/BATĂ-VĂ (imprecație)

B

bată-te!, bată-vă!

Your browser does not support the audio element.

BATĂ, BECIE (s.f.)

B

dungă țesută cu fir mai gros între fire subțiri

Your browser does not support the audio element.

BATĂ, BECE (s.f.)

B

fâşie de legat părul (port pop.); dungă, linie

Your browser does not support the audio element.

BATACUI, BATACUIE (s.n.)

B

sac mic confecţionat din ţesătură de lână şi prevăzut cu o baieră pentru a fi agăţat; trăistuţă

Your browser does not support the audio element.

CÂRJE (s.n.)

C

baston

Your browser does not support the audio element.

CÂRJAC, CÂRJAȘE (s.n.)

C

tutun tare, puturos

Your browser does not support the audio element.

CÂRDĂŞÂE, CÂRDĂŞÂI (s.f.)

C

înhăitare în scop necurat

Your browser does not support the audio element.

CÂRCUȘÎT, CÂRCUȘÂTĂ, CÂRCUȘÂȚ, CÂRCUȘÂCE (adj.)

C

plin de gâlci, tusă, morburi venerice

Your browser does not support the audio element.

CÂRCŞIT (adj.)

C

îndoit

Your browser does not support the audio element.

CÂRCOTĂ, CÂRCOCE (s.f.)

C

pricină, neînțelegere

Your browser does not support the audio element.

CÂRCOTAȘ, CÂRCOTAȘ (s.m.)

C

om care caută ceartă

Your browser does not support the audio element.

„iar umbli cu cârcof(i)el(i)e?”

C

iar umbli cu bârfe, minciuni

Your browser does not support the audio element.

CÂRCOFIALĂ, CÂRCOFIEL(I)E (s.f., pl.)

C

lucru mărunt, lipsit de importanță, nimicuri

Your browser does not support the audio element.

CÂRCOCE, CÂRCOCI (s.f.)

C

pricină, neînțelegere

Your browser does not support the audio element.

CÂRCHIŢON, CÂRCHIŢOANE (s.n.)

C

moviliţă formată din ţărâna pe care o aruncă la suprafaţa solului cârtiţele când îşi sapă coridoarele subterane

Your browser does not support the audio element.

CÂRCHIŢĂ, CÂRCHIŢ (s.f.)

C

cârtiţă, sobol

Your browser does not support the audio element.

CÂRCEL, CÂRCEI (s.m.)

C

amorțeală

Your browser does not support the audio element.

CÂRCEAG, CÂRȘEJE (s.n.)

C

recipient ceramic pentru apă rece

Your browser does not support the audio element.

Navigare în articole

Articole mai vechi
Articole mai noi

Dictionar grai banatean

A (1395)
B (1140)
C (2611)
D (500)
E (0)
F (72)
G (158)
I (0)
J (0)