Skip to content

Dicționar

dictionar.vorbireabanatana.ro

  • Dictionar grai banatean
    • A
    • B
    • C
    • D
    • E
    • F
    • G
    • I
    • J
  • Dictionar grai banatean de campie

BAI AȘA (adv. de mod)

B

așa, așa este

Your browser does not support the audio element.

„nu-i bai”

B

nu-i nicio problemă, nu-i nimic, a fost bine

Your browser does not support the audio element.

„îi un bai”

B

este o problemă, un necaz

Your browser does not support the audio element.

„hibă-n bai”

B

nu-i nimic, nu e nici o afecțiune

Your browser does not support the audio element.

BAI, BAIURI (s.n.)

B

necaz, problemă, supărare, boală, suferință; defect, defecțiune

Your browser does not support the audio element.

BAGSAMA, BAGSAMĂ (adv.)

B

bag de seamă, probabil, cred că

Your browser does not support the audio element.

BAGRIN, BAGRINI (s.m.)

B

salcâm

Your browser does not support the audio element.

BAGIN, BAGINI (s.m.)

B

migdal

Your browser does not support the audio element.

BAGIE (s.m.)

B

termen prin care femeile se adresează bărbatului iubit

Your browser does not support the audio element.

BAGE, BAGI (s.m.)

B

nene, ceace

Your browser does not support the audio element.

BAGĂ BOALGE (loc. vb., I, intranz.)

B

a întarâta

Your browser does not support the audio element.

BAG DĂ SEAMĂ (adv.)

B

cred că

Your browser does not support the audio element.

BAG DĂ SAMA (loc. adv.)

B

mi se pare că

Your browser does not support the audio element.

BAFONT (s.n.)

B

băţ cu măciulie purtat de mire pe durata nunţii, însemn de mire; însemn de şefie a vătafului la colindat

Your browser does not support the audio element.

BADLE (s.f. pl.)

B

găluște, mâncare din făină de porumb

Your browser does not support the audio element.

BADANE, BĂDĂNII (s.f.)

B

cadă mare, cu doagele necurbate, folosite pentru comina (borhotul) de fructe. este mai largă la gură ca sub presiune să nu se spargă patul șă să răsufle comina; (fig.) femeie grasă

Your browser does not support the audio element.

BA-DA (adv.)

B

aşa este, confirm

Your browser does not support the audio element.

BACUI, BACUIESC (vb., IV, tranz.)

B

a băcui

Your browser does not support the audio element.

BACSAMA (adv.)

B

poate că, cred că, probabil, după cât se pare, pe semne că

Your browser does not support the audio element.

BACLAVIE (s.f.)

B

baclava

Your browser does not support the audio element.

BACIU, BACI (s.m.)

B

nenea

Your browser does not support the audio element.

BACIȚĂ, BACIȚĂ (s.f.)

B

cursă de prins șoarecii și șobolanii

Your browser does not support the audio element.

BACIȘCIE, BACIŞCI (s.f.)

B

loc bătut/bătătorit/neted, teren nivelat

Your browser does not support the audio element.

BACIȘCE, AVEBACIȘCE ÎN LOCUL

B

a fi prezent mai mereu în acel loc.

Your browser does not support the audio element.

„nu-l măi bace”

B

nu-l mai lovi

Your browser does not support the audio element.

„Dumnedzău nu bace cu boata”

B

zicală – Dumnezeu nu pedepsește fizic, ci spiritual

Your browser does not support the audio element.

„copiii să bat și să-mpacă”

B

copiii se ceartă și se-mpacă

Your browser does not support the audio element.

„bată-l norocu”

B

urare pentru a avea noroc

Your browser does not support the audio element.

„bată-l crușia”

B

blestem pentru a fi pedepsit de puterea crucii

Your browser does not support the audio element.

„bace-o-n gură ca pră coasă”

B

admonestarea unei soții necinstite

Your browser does not support the audio element.

„bace-o, Doamne!”

B

blestem ca Dumnezeu să o pedepsească

Your browser does not support the audio element.

„bace vântu”

B

suflă vântul

Your browser does not support the audio element.

„bace toaca”

B

în timpul Postului Paștelui se bate toaca în locul clopotelor

Your browser does not support the audio element.

„bace piparcă în piuă cu maiu”

B

a pisa cu pisălogul ardeiul uscat pentru boia

Your browser does not support the audio element.

„bace nușilii”; „bace nucu’”

B

îl scutură de nuci

Your browser does not support the audio element.

„bace la ușă”

B

ciocănește/bate la ușă

Your browser does not support the audio element.

„bace coasa”

B

ascute coasa

Your browser does not support the audio element.

„bace chimeșâli cu maiu”

B

a scoate murdăria din țesături prin lovituri

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bacie gura (dafecia)“

B

a încerca să convingi pe cineva, vorbind mult (dar fără succes)

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bacie curu”

B

a se lovi la fund, în semn de dispreț față de interlocutor

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bacie capu (cu șeva)“

B

a fi preocupat de rezolvarea unei probleme mai dificile

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bace jioc”

B

a batjocori

Your browser does not support the audio element.

„a-ș bace capu să învețe”

B

a se strădui să învețe

Your browser does not support the audio element.

„a-i bacie șiasu cuiva“

B

a-i sosi cuiva momentul morții (sau al sfârșitului unei ilegalități săvârșite până atunci)

Your browser does not support the audio element.

„a să bacie pră piept“

B

a se lăuda, a-și atribui public anumite merite (reale sau fictive)

Your browser does not support the audio element.

„a bacie zvonu-n dungă“

B

a trage clopotul bisericii sacadat, cu întreruperi, pentru a semnaliza un pericol

Your browser does not support the audio element.

„a bacie șaua (să prișeapă iapa)“

B

a face aluzii evidente la ceva ce nu se spune direct într-o discuție

Your browser does not support the audio element.

„a bacie pră șineva“

B

a moșteni (prin naștere) anumite trăsături ale unui înaintaș

Your browser does not support the audio element.

„a bacie pincienii“

B

a lovi carâmbii cizmelor, sărind în sus, în timpul jocului

Your browser does not support the audio element.

„a bacie piatra“

B

a cădea grindină

Your browser does not support the audio element.

„a bacie pământu (cu maiu)“

B

a tasa pământul

Your browser does not support the audio element.

„a bacie palma cu șineva“

B

a ajunge la înțelegere în urma tratativelor purtate

Your browser does not support the audio element.

„a bacie la cur pră șineva“

B

a lovi pe cineva peste fund

Your browser does not support the audio element.

„a bacie la cap pră șineva“

B

a fi insistent în a cere cuiva să acționeze conform pretențiilor tale

Your browser does not support the audio element.

„a bacie grâu“

B

a treiera manual, prin lovirea spicelor cu un lemn

Your browser does not support the audio element.

„a bacie doba“

B

a bate toba chemând oamenii să se apropie de dobaș pentru a li se aduce la cunoștință poruncile date de primărie sau alte informații; a răspândi o noutate

Your browser does not support the audio element.

„a bacie cărțâlii“

B

a juca pe bani la jocurile de noroc cu cărți

Your browser does not support the audio element.

„a bacie apa-n piuă“

B

a vorbi mult și fără consistență

Your browser does not support the audio element.

„a bacie (toacie) drumurilii“

B

a vagabonda, a umbla fără rost

Your browser does not support the audio element.

„a bace dân gură”

B

a vorbi mult și inutil

Your browser does not support the audio element.

„a bace cunie”

B

a bate/a înfige cuie

Your browser does not support the audio element.

„a bace boiu”

B

a dori ceva foarte mult

Your browser does not support the audio element.

BAC(I)E, BAT (vb., III)

B

a (se) bate

Your browser does not support the audio element.

BACICĂ, BACICHE (s.f.)

B

mătase lucioasă, tare

Your browser does not support the audio element.

BACICĂ (s.f)

B

țesătură de mătase mai groasă, mată.

Your browser does not support the audio element.

BACI (s.m.)

B

cioban care conduce stâna

Your browser does not support the audio element.

BACĂ (interj.)

B

cuvânt care exprimă nemulţumirea vorbitorului cu privire la o afirmaţie a interlocutorului sau cu privire la o acţiune a acestuia

Your browser does not support the audio element.

BABURĂ, BĂBURI (s.f.)

B

coş piramidal suspendat deasupra vetrei de foc în sistemul tradiţional de încălzire; fum dens; buracă, ceață

Your browser does not support the audio element.

BABORÂNĂ, BABORÂNE (s.f.)

B

babă urâtă şi rea; cotoroanţă, baborniţă

Your browser does not support the audio element.

BABIȚĂ, BABIȚĂ (s.f.)

B

asistentă medicală care supraveghează și îngrijește mama și copilul la naștere; moașă

Your browser does not support the audio element.

BABILI (s.f.)

B

babele

Your browser does not support the audio element.

BABICĂ, BABIŞI (s.f.)

B

înv. bunică; diminutivul cuvântului babă

Your browser does not support the audio element.

BABĂ, BABIE (s.f.)

B

știuleții de porumb mici, cu boabe rare și puține

Your browser does not support the audio element.

BABĂ, BAB(I)E (s.f.)

B

femeie care îndeplinește ritualul de înmormântare

Your browser does not support the audio element.

„s-o dus baba cu colașii”

B

s-a terminat cu milostenia

Your browser does not support the audio element.

„babă chioară”

B
Your browser does not support the audio element.

„(d-a) baba oarba”

B

joc de copii

Your browser does not support the audio element.

BABĂ, BAB(I)E (s.f.)

B

bătrână, bunică

Your browser does not support the audio element.

BABĂ DĂ BURIC, BABE DĂ BURIC (s.f.)

B

moaşă; femeie care a tăiat cordonul ombilical la nașterea unui copil (în trecut) – și îl ducea la biserică pe noul născut pentru botez

Your browser does not support the audio element.

BABA-UARBĂ (s.f.)

B

baba-oarba

Your browser does not support the audio element.

BABAU, BABAU (s.m.)

B

monstru

Your browser does not support the audio element.

BABA-LUCA (s.propriu)

B

personaj imaginar cu care se sperie copii când sunt mici

Your browser does not support the audio element.

„ba pră cine”

B

chiar pe tine, anume pe tine

Your browser does not support the audio element.

BA (adv.)

B

numai, chiar

Your browser does not support the audio element.

BA (adv.)

B

nu (negație)

Your browser does not support the audio element.

BA (adv.)

B

așa-i (afirmație)

Your browser does not support the audio element.

AVUŢÂIE, AVUŢÂI (s.f.)

A

avuţie

Your browser does not support the audio element.

AVUȚÂIE (s.f.)

A

bogăție

Your browser does not support the audio element.

AVUT (adj.)

A

bogat, cu avere

Your browser does not support the audio element.

AVRAJBĂ, AVRAJBE (s.f.)

A

împotrivire; situație critică; spaimă provocată de ceva

Your browser does not support the audio element.

AVOCAT, AVOCAȚ (s.m.)

A

avocat; guraliv

Your browser does not support the audio element.

AVLIE, AVLII (s.f.)

A

curte

Your browser does not support the audio element.

AVLIE, AVLI (s.f.)

A

curte, ogradă, voreţ

Your browser does not support the audio element.

AVIZUHĂ (s.f. sg.)

A

muma pădurii, necuratul, arătare

Your browser does not support the audio element.

AVIRUFA (s.f.)

A

mama pădurii

Your browser does not support the audio element.

AVIOUN, AVIUANIE (s.n.)

A

avion

Your browser does not support the audio element.

AVINITURĂ, AVINITURI (s.m.)

A

avinitură, venetic (persoană care nu s-a născut în localitatea/zona în care trăiește)

Your browser does not support the audio element.

AV(I)ERE, AVERI (s.f.)

A

agoniseală, bogăție; virtute

Your browser does not support the audio element.

AVERE, AVERI (s.f.)

A

agoniseală, bogăţie

Your browser does not support the audio element.

„ai carce, ai parce”

A

învățătura e bogăție (și) dacă ai acte, poți moșteni

Your browser does not support the audio element.

Navigare în articole

Articole mai vechi
Articole mai noi

Dictionar grai banatean

A (1395)
B (1140)
C (2611)
D (500)
E (0)
F (72)
G (158)
I (0)
J (0)